PASYPSY.NET

Ψυχωσικός είναι ένας άνθρωπος που υποφέρει από μια δέσμη συμπτωμάτων που εντοπίζονται σε ψυχικές ασθένειες που λέγονται ψυχώσεις. Προτιμούμε να λέμε ότι κάποιος παρουσίασε ψύχωση παρά να λέμε ότι είναι ψυχωσικός και αυτό επειδή είναι σημαντικό να τονίζουμε ότι η ψύχωση είναι μια ψυχοπαθολογική κατάσταση που όταν εμφανίζεται, στις περισσότερες των περιπτώσεων, αντιμετωπίζεται πολύ ικανοποιητικά. Πολλές φορές μάλιστα επιτυγχάνεται πλήρης αποκατάσταση. Κατά τη διάρκεια ενός ψυχωσικού επεισοδίου μεταβάλλονται σημαντικά η σκέψη, το συναίσθημα και η συμπεριφορά. Παρατηρείται μια σημαντική βιοχημική μεταβολή στη λειτουργία του εγκεφάλου και το άτομο χάνει για μικρή ή μεγάλη χρονική περίοδο επαφή με την πραγματικότητα ή τουλάχιστον με κάποιες πτυχές της καθημερινότητάς του. Έτσι το άτομο με ψύχωση μπορεί να ασπάζεται έντονα εσφαλμένες και παράξενες πεποιθήσεις όπως ότι τον παρακολουθούν ή τον καταδιώκουν, ότι είναι απεσταλμένος να επιτελέσει σπουδαία επιτεύγματα για την ανθρωπότητα, ή ότι κατέχει ασυνήθιστα μεγάλες δυνάμεις, ή ότι το σώμα του ή ο οργανισμός του μεταμορφώνονται ή παραμορφώνεται κ.ο.κ. Παράλληλα μπορεί να βλέπει, να ακούει, να οσφραίνεται ή να γεύεται πράγματα που δεν υπάρχουν πραγματικά. Παραδείγματος χάριν, ακούει ήχους, ψιθύρους ή φωνές, βλέπει ανθρώπους, σκιές, φαντάσματα, τέρατα, εξωγήινα όντα που άλλοι δεν βλέπουν. Οσφραίνεται και γεύεται άσχημες, επικίνδυνες και δηλητηριώδεις ουσίες και πράγματα που στην πραγματικότητα είναι ανύπαρκτα στο περιβάλλον του ή δεν έχουν μια τέτοια μορφή. Τα συναισθήματά του μπορούν να αλλάξουν χωρίς κανέναν προφανή λόγο. Μπορεί να αισθανθεί ασυνήθιστα διεγερμένο ή θλιμμένο ή να εμφανίσει μια εκτεταμένη συναισθηματική απάθεια σε ότι συμβαίνει γύρω του. Οι αλλαγές στη συμπεριφορά είναι επίσης συχνές στο άτομο που εκδηλώνει ψύχωση. Μπορεί να γίνει εξαιρετικά δραστήριο, ή να βρίσκεται σε λήθαργο και απομονωμένο. Μπορεί να γελάσει, να μιλήσει ή να θυμώσει σε ακατάλληλη στιγμή και χωρίς προφανή αιτία. Μπορεί να καλέσει την αστυνομία, ή να στείλει διάφορες επιστολές με ασυνάρτητο περιεχόμενο, ή να είναι τόσο φοβισμένο ώστε να μη μπορεί να κοιμηθεί εξαιτίας όσων πιστεύει ότι έχει βιώσει.  Μπορεί να σταματήσει να τρώει εάν πιστεύει ότι η τροφή του δηλητηριάζεται.  Εάν πιστεύει ότι είναι ο Μεσσίας μπορεί να περάσει όλη την ημέρα κηρύττοντας στους δρόμους.  Συνεπώς, τα συμπτώματα ποικίλλουν από άνθρωπο σε άνθρωπο και μπορούν να αλλάξουν με το  πέρασμα του χρόνου.

 

Πόσο συχνά εμφανίζονται οι ψυχώσεις; 

Παγκοσμίως, περίπου τρεις στους εκατό ανθρώπους βιώνουν έστω ένα επεισόδιο ψύχωσης κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Πρόκειται δηλαδή για μια κατηγορία ασθενειών αρκετά διαδεδομένη εάν αναλογιστεί κανείς ότι τα ποσοστά εμφάνισης για παράδειγμα του διαβήτη στις ανεπτυγμένες χώρες δεν ξεπερνούν το 6%. Οι ψυχώσεις, με κάποιες εξαιρέσεις, πρωτοεμφανίζονται σε νεαρούς ενήλικες. Είναι αταξικές διαταραχές όπως λέμε, δηλαδή μπορεί να εμφανιστούν σε άτομα ανεξάρτητα μορφωτικού κοινωνικού, οικονομικού και πολιτισμικού επιπέδου. Κρίσεις ή υποτροπές ψυχώσεων εμφανίζονται συχνότερα σε άτομα με επιβαρημένο οικογενειακό ιστορικό ψυχικών παθήσεων αλλά και σε μεταβατικές περιόδους ζωής που συνδέονται με έντονο άγχος, ανασφάλεια ή καταπίεση π.χ. όταν έπεται απομάκρυνση από το γονεϊκό σπίτι, χωρισμός από σύντροφο, απώλεια οικείου προσώπου, περίοδος ενηλικίωσης, περίοδος συνταξιοδότησης.

Ποια τα πρώτα σημάδια της ψύχωσης;

Υπάρχουν ψυχωσικές κρίσεις που εκδηλώνονται αιφνίδια και δεν μας δίνουν πολλά περιθώρια προκειμένου εξετάσουμε την πρόδρομη φάση τους. Ωστόσο σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρείται μια σημαντική περίοδος κατά την οποία υπάρχουν αρκετά σημάδια που μπορεί να μας διευκολύνουν να υποψιαστούμε την εκδήλωση ψύχωσης. Τα κυριότερα από αυτά είναι:

• Υπερβολική κούραση και υπνηλία είτε υπερδραστηριότητα και αϋπνία
• Εμφάνιση εσωστρέφειας και τάσεις απομόνωσης
• Δυσκολίες στη συγκέντρωση, στη μνήμη και μείωση απόδοσης
• Παραμέληση προσωπικής υγιεινής ή ασυνήθιστες ενδυματολογικές προτιμήσεις
• Αποχή από συνήθεις δραστηριότητες, ασυνήθιστη επιθυμία για γράψιμο ή διάβασμα, μεταστροφή του ενδιαφέροντος για ενασχόληση με ζητήματα πνευματικού, ψυχολογικού ή μεταφυσικού περιεχομένου
• Μεταβολή στυλ συμπεριφοράς, ασυνήθιστη υπερευαισθησία σε ερεθίσματα (π.χ. δυσανασχετεί ευκολότερα σε θορύβους ομιλίες, έντονο φως)
• Κατάχρηση ηρεμιστικών, διεγερτικών, αλκοόλ, και άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών
• Αχρείαστη εμμονή σε διάφορα ζητήματα, παράλογοι ισχυρισμοί, περίεργη χρήση λέξεων και σύνταξη προτάσεων
• Αδικαιολόγητη καχυποψία, άγχος ή μελαγχολία
• Απλανές βλέμμα και ονειροπόληση
• Έξαρση διαπροσωπικών προβλημάτων (άρνηση συνεργασιών, απροθυμία συνεύρεσης με φίλους, παρεξηγήσεις, τσακωμοί)